Bài dự thi: Tái cơ cấu nông nghiệp theo tiêu chuẩn quốc tế (11/07/2017)

TÁC PHẨM DỰ THI CUỘC THI
“BÁO CHÍ VIẾT VỀ NÔNG THÔN MỚI GẮN VỚI CƠ CẤU LẠI NGÀNH NÔNG NGHIỆP" GIAI ĐOẠN 2017-2020
Tác giả: Hải Luận, Báo Biên phòng
MS: 01.1
 ​

Bài 1: Đảm bảo công bằng trong tái cơ cấu nông nghiệp​

Chính phủ đã có chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển biền vững. Theo mục tiêu của Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), đến năm 2020 sẽ tự do thương mại trong các nước thành viên APEC. Đối với mặt hàng nông sản, nếu như nước ta sản xuất không theo "tiêu chuẩn quốc tế" sẽ bị sản phẩm của các nước khác "đè bẹp" ngay tại sân nhà. Trong khi đó, hiện nay, ngành nông nghiệp nước ta còn nhiều vấn đề bất cập. Loạt bài "Tái cơ cấu nông nghiệp theo tiêu chuẩn quốc tế" sẽ tập trung phân tích những vấn đề liên quan tới quá trình tái cơ cấu nền nông nghiệp nước ta theo tiêu chuẩn quốc tế.

Một trái xoài bằng nửa tạ thóc

Bao nhiêu năm nay, nền nông nghiệp nước ta đã phải trả giá rất đắt: Giá trị đầu tư của Nhà nước rất cao, chi phí sản xuất đắt đỏ, giá bán sản phẩm lại thấp vì chất lượng sản phẩm không cao. Theo ông Lê Huy Ngọ, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, người nông dân trồng lúa ở nước ta không thu được giá trị kinh tế cao trên diện tích canh tác, thậm chí còn bị lỗ vốn, lỗ công lao động. Còn PGS, TS Nguyễn Văn Ngãi, Trưởng khoa Kinh tế, trường Đại học Nông lâm thành phố Hồ Chí Minh, kể câu chuyện mà những nhà làm chính sách cần lưu tâm: "Có lần, tôi qua Nhật Bản công tác, đi siêu thị mua trái cây, thấy xoài ngon muốn mua, nhưng nhìn bảng giá, tôi nhẩm tính ra tiền Việt gần 1 triệu đồng/kg. Trong khi đó, nếu xoài của đồng bằng sông Cửu Long sản xuất đạt tiêu chuẩn quốc tế, xuất khẩu sang Nhật Bản chỉ cần giá 100.000 đồng/kg thôi, là nông dân lãi lớn rồi".  

ưe.jpg 
 

Hiện nay, người nông dân đã cơ giới hóa trong sản xuất lúa, nhưng giá trị kinh tế do sản phẩm lúa gạo mang lại vẫn chưa được như kỳ vọng. Ảnh: Hải Luận

Trong chiến lược tái cơ cấu ngành nông nghiệp lần này, Chính phủ không có chủ trương mở rộng diện tích trồng lúa, thay vào đó là cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn, có lợi nhuận nhiều. Theo Tiến sĩ Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn): "Đất nước chúng ta đã qua thời kỳ an ninh lương thực cứu đói. Chẳng hạn như các Bộ trưởng Nông nghiệp châu Phi thường xuyên ngồi lại với nhau bàn chọn giống ngô nào, giống lúa nào... đạt năng suất cao để giải quyết cho dân về an ninh lương thực. Còn các thành viên của APEC phát triển cao hơn, họ bàn thảo cách ứng dụng công nghệ khoa học tiên tiến, kỹ thuật số vào nông nghiệp, công nghiệp chế biến,  sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế... Cũng là sào ruộng đó, nay chuyển đổi sang trồng cây ăn quả sẽ tăng giá trị kinh tế cao gấp nhiều lần so với trồng lúa. Chúng ta sản xuất theo nhu cầu thị trường thì lúc nào cũng giải quyết tốt đầu ra sản phẩm. Tôi lấy ví dụ, ngành thủy sản xuất khẩu, ngay từ đầu, chúng ta đã áp dụng sản xuất theo tiêu chuẩn của châu Âu, nên sản phẩm làm ra đã vào mọi thị trường của thế giới". 

Các viện nghiên cứu đã phối hợp với doanh nghiệp đưa nhiều loại giống trái mới có năng suất cao như: Chuối, cam, bưởi... Theo Tiến sĩ Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, năm 2016, tổng kim ngạch xuất khẩu trái cây và rau, củ quả nâng tổng giá trị 2,8 tỉ USD. Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, 2 tháng đầu năm 2017, nước ta đã nhập khẩu trái cây và rau củ quả đạt 164 triệu USD, tương đương khoảng 3.720 tỷ đồng, tăng 54,7% so với cùng kỳ năm trước. Một đất nước có nền nông nghiệp lớn ở vùng nhiệt đới như nước ta mà phải bỏ nhiều tiền đi mua rau, củ, quả của nước ngoài về sử dụng thì cần phải đặt ra nhiều câu hỏi lớn?

Chiến lược truyền thông quốc gia về nông nghiệp

 "Tại sao chúng ta có thể xuất khẩu rất nhiều sản phẩm nông nghiệp hữu cơ vào thị trường khó tính nhất như Mỹ, Nhật Bản, nhưng ngay trên đất nước này, người dân lại không tin, cứ đi tìm trái cây có xuất xứ từ Thái, Mỹ, Australia để sử dụng... Lỗi nằm ở người dân đang bị "nhiễm độc" bởi truyền thông về thực phẩm bẩn?" - Ông Nguyễn Lâm Viên, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Công ty Vinamit, đặt vấn đề thẳng thắn. Xu hướng tiêu dùng mới và tiếp cận thông tin về sản phẩm đã bùng nổ trên thế giới. Các hệ thống siêu thị nước ngoài đã đồng loạt thay đổi quan niệm, hướng đến những quốc gia có thể cung cấp sản phẩm tự nhiên như Việt Nam, Thái Lan... Đây là cơ hội để nông dân và doanh nghiệp làm thay đổi cục diện về nhận diện thương hiệu quốc gia, thương hiệu sản phẩm. 

hl2.jpg 
 Giá trị 1 bao lúa này không bằng 1kg xoài Australia tại tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: Hải Luận

Ông Nguyễn Lâm Viên nêu kinh nghiệm bảo quản nông sản: "Tại sao xoài Thái Lan nhập vào Việt Nam vàng au mà chậm chín hơn xoài Việt Nam, bởi vì họ tuân thủ nghiêm ngặt quy trình thu hái. Như quả sầu riêng, nếu để chín cây rụng xuống thì quả đã nứt rồi, múi đâu còn cứng. Vì vậy, phải thu hái trong thời gian thích hợp thì mới bảo quản lâu dài và đưa đi xuất khẩu. Ethephon là chất tạo chín, để quả chín đồng đều, điều tiết độ ngọt, bảo quản dài, do Tiến sĩ Nguyễn Đăng Nghĩa, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Tư vấn nông nghiệp nhiệt đới, nghiên cứu ra và đã viết thành sách hướng dẫn cho nông dân, doanh nghiệp cách bảo quản, làm chín trái cây. Trên thế giới họ cũng làm như vậy mà!”.

Tại sao nhiều quốc gia giàu lên từ nông nghiệp như: Phần Lan, Hà Lan, Israel, Thái Lan?... Cần lắm có một chiến lược lâu dài về truyền thông ở cấp độ quốc gia về nông nghiệp. Nếu cứ để cách làm như hiện nay, còn manh mún, mạnh ai nấy làm, mạnh ai nấy nói thì làm sao nông nghiệp phát triển được? Đã đến lúc cần trả lại công bằng trong công cuộc tái cơ cấu nông nghiệp cho người nông dân và doanh nghiệp./.

 

Bài 2: Tiến thẳng vào công nghệ mới

Hiện nay, nhu cầu thị trường trong nước và thế giới về sản phẩm nông nghiệp sạch là rất lớn. Xác định đón cơ hội đầu tư và chiếm lĩnh thị trường càng sớm càng tốt, nhiều tập đoàn, công ty mạnh về tài chính đã "nhảy" vào đầu tư sản xuất nông nghiệp công nghệ cao như: VinGroup, FPT, Khang Thông,… tạo động lực cho nhiều doanh nghiệp nhỏ tiến công vào công cuộc phát triển nông nghiệp mới.

Tôi vừa có dịp tham quan nhà kính trồng cây ăn trái và rau củ ở Khu nông nghiệp công nghệ cao thành phố (TP) Hồ Chí Minh. Ông Nguyễn Văn Hết, Phó Ban quản lý cho biết: Đây là khu nhà kính chuyên trồng loại cây dưa lưới, toàn bộ công nghệ, vật liệu, quy trình vận hành, trồng trọt… nhập từ  Israel. Giá 1m2 nền ở đây là 4 triệu đồng. TP Hồ Chí Minh đã đầu tư 8 nhà, với diện tích 8.000m2 và có vốn đầu tư 32 tỉ đồng, chưa kể đến xây dựng cơ bản, phòng phí nghiệm, trung tâm thực nghiệm…

hl3.jpg 
 Ông Nguyễn Văn Hết, Phó Ban quản lý Khu nông nghiệp công nghệ cao TP Hồ Chí Minh,
giới thiệu mô hình trồng dưa lưới bằng công nghệ của Israel. Ảnh: Hải Luận

Trở thành đầu tàu về công nghệ

Năm 2010, Khu nông nghiệp công nghệ cao TP Hồ Chí Minh bắt đầu đầu tư và làm thử nghiệm công nghệ trồng trọt của Israel, được đánh giá là số 1 thế giới. Mọi công đoạn điều được lập trình và tự động hóa cao như: Thời điểm nào sẽ phun nước dạng sương từ trên cao xuống, lúc nào tưới nhỏ giọt dưới gốc, pha trộn chất dinh dưỡng, đo nhiệt độ và mái che tự động mở ở phía trên… Thấy quá công phu và nhiều công đoạn đòi hỏi kỹ thuật cao, tôi thắc mắc: "Đầu tư nhiều tiền và phức tạp như thế này, khi chuyển giao cho người dân, họ có chịu nổi không?". Ông Hết giải thích: "Nhiều nước trên thế giới đã chọn công nghệ của Israel. Đây là dự án "mồi" thôi, sau một thời gian vận hành, chúng tôi đã "Việt hóa", giá thành chỉ 300 - 400.000 đồng/m2. Các loại ống nước và sắt làm nhà giàn sử dụng của Việt Nam, qua thực tiễn mới "cắt" các công đoạn vận hành phức tạp và đắt tiền, thay vào đó là điều chỉnh bằng tay, mọi người đều có thể vận hành được".

Khu nông nghiệp công nghệ cao TP Hồ Chí Minh có tổng diện tích 88ha, với 4 trung tâm hoạt động, trong đó đặc biệt quan trọng là Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nhằm mục đích nghiên cứu, xây dựng, triển khai, hoàn thiện công nghệ lai tạo và thử nghiệm giống mới, trình diễn các mô hình sản xuất nông nghiệp trên cơ sở ứng dụng công nghệ cao trong các lĩnh vực như rau, hoa lan, cây cảnh, cây dược liệu, giống sinh vật cảnh  và giống nấm… Bên cạnh đó, Trung tâm Ươm tạo doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao sẽ liên kết, phối hợp các tổ chức tài chính, khoa học - công nghệ, các cán bộ khoa học-kỹ thuật, nhà quản lý có khả năng và kinh nghiệm trong xây dựng kế hoạch kinh doanh, luật pháp, kế toán, công nghệ, đào tạo… nhằm giúp các doanh nghiệp công nghệ hoàn chỉnh sản phẩm công nghệ, phát triển kinh doanh, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội và thị trường công nghệ của TP Hồ Chí Minh.

Ông Hết còn cho chúng tôi biết thêm: "Khuôn viên Khu nông nghiệp công nghệ cao đã trở thành trung tâm học tập, nghiên cứu về kỹ thuật nông nghiệp cao của nhiều trường đại học, chúng tôi đang liên kết với 40 tỉnh, thành phố trên cả nước, nhằm chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm trong quy trình sản xuất nông nghiệp tiên tiến, theo tiêu chuẩn GBOBAL GAP (thực hành sản xuất nông nghiệp tốt theo tiêu chuẩn toàn cầu). Thành công với các loại cây trồng ở đây, thành phố đã giao cho Khu nông nghiệp công nghệ cao 180ha ở huyện Bình Chánh để chuyên nghiên cứu khoa học, phát triển ngành chăn nuôi và công nghệ chế biến sau thu hoạch".


hl4.1.jpg
  Anh Nguyễn Duy Biên giới thiệu sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao do mình làm ra và trực tiếp tiêu thụ. Ảnh: Hải Luận

Sức hút của tri thức trẻ

Từ dự án "mồi" của Khu nông nghiệp công nghệ cao TP Hồ Chí Minh, đến nay đã có 14 doanh nghiệp thuê đất chuyên sản xuất sản phẩm nông nghiệp. Từ đây, đã nhân rộng ra hàng trăm dự án của hộ dân và doanh nghiệp. Điển hình, gia đình ông Nguyễn Văn Hết có nông trại riêng, chuyên trồng hoa lan, mỗi năm thu trên dưới 1 tỉ đồng. "Tôi chỉ bán với giá bình dân, nếu như bán đúng giá trị của nó thì còn thu được nhiều tiền hơn" - Ông Hết nói dí dỏm. Ông Hết chỉ bán hàng theo phong cách của một nhà khoa học, không kỳ kèo lên xuống về giá, không mở cửa hàng bán lẻ để gia tăng giá trị. Việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao đang trở thành một xu hướng mà nhiều doanh nghiệp đang nhiệt tình tham gia. Ông N.V.C, ở quận 11,  TP Hồ Chí Minh, đang kinh doanh in ấn bao bì, vì yêu làm nông nghiệp cao đã nhanh chóng nhập cuộc. Ông này đã bán đi 1 căn nhà của gia đình trị giá trên 5 tỉ đồng, tiếp tục rao bán 3 căn nhà tiếp theo và chờ gom đủ vốn sẽ rời thành phố xuống Long An mở trang trại làm nông nghiệp công nghệ cao. Ông chủ kinh doanh chia sẻ: "Tôi đã lên xuống Khu nông nghiệp công nghệ cao TP Hồ Chí Minh nhiều lần, học được nhiều kinh nghiệm trồng trọt. Tôi đã gửi mẫu đất, mẫu nước chỗ khu đất mới mua đến trung tâm xét nghiệm, cho kết quả rất tốt. Tôi đã tự làm ra máy cán ống làm giá đỡ, làm móc… để giảm giá thành xuống, tăng lợi nhuận".

Từ dự án "mồi" của Khu nông nghiệp công nghệ cao TP Hồ Chí Minh, đến nay trên địa bàn TP Hồ Chí Minh đã nhân rộng ra hơn 300 dự án về nông trại, doanh nghiệp chuyên sản xuất nông nghiệp cao. Đó là chưa kể các tỉnh, thành phố khác đến Khu nông nghiệp công nghệ cao học hỏi kinh nghiệm và phát triển mô hình này.

Anh Nguyễn Duy Biên mới ngoài 30 tuổi, sau khi tốt nghiệp Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh, đã đầu tư 2,3 tỉ đồng làm nông trại sản xuất nông nghiệp cao với diện tích 5.500m2. Năm 2016, trang trại của anh Biên đạt sản lượng 25 tấn dưa lưới, doanh thu 1,5 tỉ đồng. "Nhu cầu thị trường của dưa lưới tại TP Hồ Chí Minh rất lớn. Tháng 4-2017, mỗi tuần, tôi cho thu hoạch một vụ, sản lượng từ 1,5 - 2 tấn. Trong năm 2017, tiếp tục tăng thêm 1ha trồng dưa, nâng sản lượng lên trên 300 tấn" - Anh Nguyễn Duy Biên, Giám đốc Công ty cổ phần nông nghiệp xanh Khôi Nguyên, TP Hồ Chí Minh, nhẩm tính. Cách giải quyết đầu ra sản phẩm của anh Biên cũng rất hay, là tự mở cửa hàng bán sản phẩm ở Khu đô thị Phú Mỹ Hưng và quận 1, TP Hồ Chí Minh; tự mình đi bán hàng, để nắm bắt nhu cầu của khách hàng. Biên còn bán sản phẩm nguyên trái và chế biến nước nguyên chất đóng chai. "Lúc đầu, tôi xay ép nước dưa lưới cho nhiều người uống thử và nhờ họ đánh giá. Đa phần khách hàng thích sản phẩm này, hoàn toàn nguyên chất. Thời gian tới, tôi tiếp tục mở rộng thêm nhiều cửa hàng, tạo thành chuỗi khép kín, từ trồng trọt và đưa đến tập tay khách hàng" - Anh Biên bật mí thêm./.


Bài 3: "Tái cấu trúc" con người

"Chính sách phát triển nông nghiệp Việt Nam trong thời gian vừa qua có rất nhiều mũi nhọn như nhau nên không biết được ngành nghề nào là ưu tiên, đâu là đột phá. Điều này đã đến lúc cần phải thay đổi" - Tiến sĩ Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội phân tích và cho biết thêm: Trong suốt mấy tháng qua, tôi đã ngược xuôi cả ba miền đất nước, tiếp xúc rất nhiều nông dân, chủ doanh nghiệp, nhà khoa học, giảng viên Trường Đại học Nông lâm, các nhà quản lý ai cũng có một quan điểm chung nhất trong tái cấu trúc nông nghiệp theo hướng bền vững, đó là phải "Tái cấu trúc con người".

Một giám đốc hợp tác xã ở một tỉnh vùng Tây Bắc có chia sẻ một câu chuyện khá thú vị: "Nhà tôi có vườn nhãn ghép, trái sai trĩu cành, ông lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị cho cán bộ nông nghiệp xuống nói chuyện với nông dân tại vườn, phía sau căng lên tấm bảng: "Mô hình trình diễn cây trồng của Sở…" để nhà báo quay phim, chụp ảnh. Lần sau, mấy cán bộ nông nghiệp gọi tôi và bà con đến UBND xã dự lớp tập huấn kỹ thuật trồng và chăm sóc nhãn. Nhưng họ có trồng được nhãn đâu mà tập huấn?".

hl4.jpg
Sản xuất nông nghiệp phải kiên trì, tận tâm mới làm ra những loại nông sản chất lượng. 

Ảnh: Hải Luận

Chọn nền nông nghiệp hóa học hay hữu cơ?

Có lẽ, câu chuyện "quan liêu" trên khá phổ biến hiện nay ở một số địa phương, rồi có biết bao dự án trồng cây "trên giấy" chúng tôi không thể nêu tên cụ thể ra đây. Sự sáng tạo, nhạy bén của người dân trong thực tiễn rất là phong phú, có khi người ban hành chính sách chỉ ngồi trong phòng lạnh "phán" theo kiểu "chỉ đạo không quân". Ông Nguyễn Lâm Viên, Tổng Giám đốc Công ty Vinamit, đã kiên trì 30 năm nay, sản xuất nông nghiệp bằng con đường hữu cơ, đặt câu hỏi muốn các nhà lãnh đạo trả lời: "Đất nước chúng ta phát triển nền nông nghiệp theo hóa học hay hữu cơ?". Theo ông, nếu đi theo hóa học thì nông nghiệp nước ta không thể cạnh tranh được với Nhật Bản, Mỹ… Còn đi theo con đường canh tác nông nghiệp hữu cơ thì ta có "cửa" để cạnh tranh với các nền nông nghiệp thế giới.

- Các nước có trình độ khoa học tiên tiến hơn ta nhiều lần? - Tôi đặt câu hỏi.

- Vì họ có trình độ khoa học tiên tiến nên sản xuất rất nhiều chất hóa học, thuốc trừ sâu. Họ đã đưa vào sản xuất nông nghiệp cả 100 năm nay. Bây giờ, họ mới giật mình lo sợ đến sức khỏe con người. Nước ta chỉ mới dùng hóa học từ sau ngày giải phóng, số lượng không nhiều, còn rất lớn diện tích chưa sử dụng chất hóa học.

- Anh đã sản xuất sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu ra nhiều thị trường trên thế giới, vậy khách hàng họ đón nhận sản phẩm hữu cơ và hóa học như thế nào?

- Nhu cầu sử dụng các sản phẩm từ canh tác hữu cơ của người tiêu dùng rất là lớn. Phải nói rằng, đây là xu thế mới của thị trường. Cần nắm cơ hội này để chúng ta tập trung phát triển nông nghiệp theo con đường hữu cơ, chiếm nhanh thị trường sẽ giàu to.

- Ý thức của người dân mình khó bỏ cái cũ để tiếp nhận cái mới?

- Sản xuất nông nghiệp hữu cơ là con đường cũ, ông cha ta đã làm từ bao đời nay. Bây giờ nhiều vùng ở Tây Nguyên, Tây Bắc… họ vẫn đang trồng trọt không sử dụng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu. Vấn đề ở cấp chiến lược của Chính phủ chọn con đường nào để đi? Buộc các nhà sản xuất phân bón phải đi theo phương pháp sản xuất phân bón hữu cơ, tạo ra chế phẩm sinh học trừ sâu... Đây mới là nền nông nghiệp bền vững lâu dài.

- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang đưa ra sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, ông đánh giá như thế nào?

- Đây là tiêu chuẩn "nửa vời", vừa hóa học, vừa sinh học. Một hóa học, hai hữu cơ, chọn một trong hai. Thế giới người ta đang áp dụng tiêu chuẩn Global GAP (thực hành sản xuất nông nghiệp tốt theo tiêu chuẩn toàn cầu). Mang hàng hóa đi xuất khẩu nước ngoài, mà đưa tiêu chuẩn trong nước (VietGAP) ai mà biết? Mọi cuộc khởi đầu sẽ khó khăn, tốn kém, nhưng xét về lâu dài sẽ có giá trị kinh tế cao và bền vững.

Trường đại học phải là "đầu kéo" mạnh

Hãy thử làm một cuộc điều tra "bỏ túi" có bao nhiêu xã nông nghiệp và hợp tác xã sản xuất nông nghiệp có kỹ sư nông nghiệp làm việc tại đây? Trong Đề án tái cấu trúc ngành nông nghiệp phát triển bền vững, không đề cập rõ ràng về đào tạo nguồn nhân lực phục vụ nông nghiệp. Một tiến sĩ, giảng viên Trường Đại học Nông lâm thành phố Hồ Chí Minh tâm sự: "Ai cũng biết sản xuất nông nghiệp phụ thuộc rất lớn vào thời tiết. Thế nhưng, cả miền Nam chỉ có được một ông tiến sĩ chuyên ngành Khí tượng thủy văn nông nghiệp. Nông dân lâu nay quen kiểu "đoán mò" thời tiết để gieo trồng. Vì thế, nhiều trường hợp vừa gieo giống xuống ruộng, mưa to ập đến trắng tay. Thời đại kỹ thuật số, cần có khoa học ứng dụng để đoán được bụng dạ "ông trời" mà tránh xa ra, giảm bớt tổn thất".

Hôm dự một hội nghị trong khuôn khổ Năm APEC 2017 tại Nha Trang, chuyên đề phát triển nông nghiệp bền vững, tôi đã trao đổi thẳng thắn với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Ngãi, Trưởng khoa Kinh tế, Trường Đại học Nông lâm thành phố Hồ Chí Minh: "Thế giới đang kêu gọi các nước chậm phát triển giống như Việt Nam, tiến thẳng vào quy trình sản xuất nông nghiệp phải theo tiêu chuẩn toàn cầu. Trường Đại học Nông lâm thành phố Hồ Chí Minh, nơi thầy đang giảng dạy, hằng năm cho "ra lò" hàng trăm kỹ sư nông nghiệp. Vậy trường đã đạt chuẩn quốc tế ở mức nào?".

Thầy Ngãi không ngần ngại trả lời:

- Chưa đạt chuẩn quốc tế! Mới đây, thầy Hiệu trưởng Trường Đại học Nông lâm thành phố Hồ Chí Minh đã yêu cầu các giảng viên của trường phải "nhập" giáo án ở nước ngoài về giảng dạy. Chúng ta thường hay nói "đi tắt đón đầu", nghĩa là thế giới đã nghiên cứu, phát minh ra những công trình và được kiểm nghiệm tốt ở nhiều quốc gia, mình chỉ việc ứng dụng phát triển vào đất nước mình. Nếu cứ lom khom nghiên cứu khoa học ở phòng thí nghiệm, chuyển giao… phải mất 20 năm sau mới chọn ra được mô hình tốt. Làm như thế này thì chậm lắm!

- Lâu nay, trường đại học dạy sinh viên nặng về lý thuyết, ít thực hành. Kỹ sư ra trường giống như "gà công nghiệp" không nắm bắt được sự chuyển động thực tiễn? - Tôi hỏi tiếp.

-  Cần có sự hỗ trợ các dự án "mồi" của Chính phủ. Một mô hình kinh tế nông nghiệp từ cây trồng, vật nuôi phải được nghiên cứu và chuyển giao tại trường đại học. Đồng thời, triển khai mô hình đó tại vùng dân cư, để nông dân trực tiếp vào tham quan, học tập. Làm theo kiểu này, không cần qua khâu trung gian khuyến nông các cấp. Khoa học được chuyển giao trực tiếp cho người nông dân. Có mô hình tốt tự nó lan tỏa trong dân cực nhanh. Mặt khác, sinh viên có "đất" để học thực tiễn.

- Lâu nay, Nhà nước đã đầu tư quá nhiều tiền để các viện nghiên cứu, trường đại học, trung tâm khoa học… từ Trung ương đến địa phương, cứ "giàn hàng ngang" nghiên cứu khoa học về nông nghiệp, kết quả không được bao nhiêu. Theo Phó Giáo sư, làm cách nào đạt hiệu quả hơn?

- Các quốc gia phát triển, họ luôn chú trọng và phát triển khoa học - công nghệ tại các trường đại học, mọi phát minh đều bắt nguồn từ đó. Bây giờ, chúng ta nghiên cứu khoa học theo đơn đặt hàng. Ví dụ, mới đây, UBND tỉnh Lâm Đồng đặt hàng chúng tôi nghiên cứu và sản xuất máy soi, nhận diện được các loại trái cây do nông dân Lâm Đông sản xuất ra và đâu là sản phẩm của Trung Quốc nhập vào, rồi những giống cây trồng nào chất lượng cao dùng cho xuất khẩu. Tỉnh đã cam kết mua với giá cao hơn ngoại nhập. Chúng tôi đã ngồi lại thảo luận, bàn tính về vấn đề trên. Dự án của Chính phủ cũng nên đặt hàng cụ thể theo kiểu này.

Hiện nay, hệ thống trường trung cấp dạy nghề đã "phổ cập" xuống tận cấp huyện, do Sở Lao động, Thương binh và Xã hội các tỉnh quản lý. Vì vậy, việc "tái cấu trúc" đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên hệ thống trường trung cấp nghề cấp huyện, nhằm thích ứng với nền nông nghiệp mới là việc làm rất cần thiết. Tận dụng cơ sở vật chật để đào tạo nghề cho người nông dân về kiến thức sản xuất nông nghiệp hữu cơ, kinh tế nông nghiệp, quảng bá sản phẩm, xây dựng thương hiệu… làm một cách bài bản và căn cơ. Nên lấy một số trường làm mẫu trước, sau đó nhân rộng ra toàn quốc. Nhà nước nên có chính sách miễn học phí đối với sinh viên học các khoa: Trồng trọt, chăn nuôi, thú y, công nghệ sinh học, kinh tế nông nghiệp, lâm nghiệp,… thuộc các trường Đại học Nông lâm. Có như vậy mới thu hút nhiều sinh viên giỏi theo các ngành học nông nghiệp, cung cấp lực lượng lớn lao động kỹ thuật cao cho nền nông nghiệp nước nhà./.


Danh sách ý kiến
Gửi ý kiến
  • Tiêu đề:
  • Người gửi:
  • Email:
  • Số điện thoại:
  • Mã bảo vệ: Mã xác nhận
  • Nhập mã bảo vệ
  • Nội dung:
Gửi ý kiến