Bài dự thi: Thự trạng và giải pháp thực hiện giảm nghèo, nâng cao mức sống trong xây dựng Nông thôn mới ở các huyện Miền Tây Nghệ An (02/10/2018)

TÁC PHẨM DỰ THI CUỘC THI
“BÁO CHÍ VIẾT VỀ NÔNG THÔN MỚI GẮN VỚI CƠ CẤU LẠI NGÀNH NÔNG NGHIỆP" GIAI ĐOẠN 2017-2020​ năm 2018 
Tác giả: Hoàng Đình Ngọc, TP Kế hoạch và Tổng hợp, Văn phòng Điều phối Chương trình nông thôn mới tỉnh Nghệ An
 

Phần 1. Thực trạng công tác giảm nghèo và đời sống kinh tế - xã hội của nhân dân vùng miền Tây Nghệ An

 

Các huyện Miền Tây Nghệ An có diện tích tự nhiên 13.747,69 km2, chiếm 83,36% diện tích toàn tỉnh. Có 11 huyện, thị xã khu vực miền núi, trong đó có 5 huyện miền núi cao và 6 huyện, thị xã miền núi thấp. Có 217 xã, phường, thị trấn, 27 xã biên giới với 419 km đường biên giáp với Nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào. Có 03 huyện nghèo được hưởng chính sách đầu tư theo Nghị quyết 30a của Chính phủ, gồm: Kỳ Sơn, Tương Dương, Quế Phong và huyện Quỳ Châu là huyện có tỷ lệ hộ nghèo cao được hưởng cơ chế đầu tư theo Quyết định số 293 của Thủ tướng Chính phủ (nay là Quyết định số 275/QĐ-TTg), 99 xã đặc biệt khó khăn và 184 thôn, bản đặc biệt khó khăn vùng dân tộc, miền núi thuộc diện đầu tư của Chương trình 135.

Trong những năm qua, thực hiện các chương trình phát triển kinh tế - xã hội gắn với công tác giảm nghèo của Trung ương, của tỉnh đối với miền Tây Nghệ An theo Quyết định số 2355/QĐ-TTg ngày 04/12/2013 của Thủ tướng Chính phủ, Chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 62 huyện nghèo theo Nghị quyết số 30a/2008/NQ-CP ngày 27/12/2008 của Chính phủ, Chương trình 134/CP, Chương trình 135/CP, Chương trình 1956/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Đào tạo nghề cho lao động nông thôn, Chương trình MTQG xây dựng Nông thôn mới,... Các chính sách của tỉnh theo Quyết định số 56/2016/QĐ-UBND ngày 29/9/2016 về một số cơ chế chính sách hỗ trợ giảm nghèo đối với 44 xã có tỷ lệ hộ nghèo từ 30% trở lên ngoài Nghị quyết 30a, Quyết định số 3550/QĐ-UBND ngày 04/8/2017 của UBND tỉnh phân công 113 cơ quan, đơn vị giúp đỡ 108 xã nghèo miền Tây, các chính sách hỗ trợ đào tạo dạy nghề, giải quyết việc làm, xuất khẩu lao động, khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư,... Cùng với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp ủy, chính quyền, các ngành từ tỉnh đến cơ sở, tập trung khai thác, phát huy nội lực của từng địa phương và sự nỗ lực phấn đấu của nhân dân, sự đầu tư hỗ trợ của các doanh nghiệp nên kinh tế - xã hội, đời sống của người dân vùng miền Tây đã có sự chuyển biến tích cực, quốc phòng, an ninh được giữ vững và ổn định.

Điều kiện cơ sở hạ tầng nông thôn, nhất là giao thông, thuỷ lợi, cấp điện, cấp nước, trường học, trạm y tế, chợ, nhà văn hóa cộng đồng,… đã có nhiều bước cải thiện so với trước đây. Các lĩnh vực văn hoá - xã hội, nhất là giáo dục, y tế, văn hoá thông tin đã có những bước tiến triển mới, gắn kết hơn với quá trình phát triển kinh tế - xã hội chung của toàn tỉnh và trong nội bộ vùng.

Tuy nhiên, đời sống kinh tế - xã hội trên địa bàn vùng miền Tây của tỉnh còn có những hạn chế, khó khăn: Tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo ở các huyện, thị vùng miền Tây đang chiếm tỷ lệ cao so với bình quân chung toàn tỉnh, nhất là hộ nghèo dân tộc thiểu số đang chiếm tỷ lệ lớn, trên 70% so với số hộ nghèo của vùng miền Tây. Các huyện nghèo theo Nghị quyết 30a, Quyết đinh 293, tỷ lệ hộ nghèo còn ở mức cao: Kỳ Sơn (56,3%), Quế Phong (39,45%), Quỳ Châu (37,49%), Tương Dương (36,34%). Thu nhập tính trên đầu người đạt thấp, bằng 63,3% bình quân chung cả tỉnh. Các vấn đề thiết yếu như: nhà ở, đất ở, đất sản xuất nông nghiệp, đất rừng, nước sinh hoạt chưa được giải quyết căn bản; Trình độ dân trí thấp, điều kiện phát triển văn hóa, giáo dục, y tế khó khăn, còn có học sinh bỏ học ở các cấp, tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng còn cao. Tập quán sản xuất, sinh hoạt của một số đồng bào dân tộc thiểu số còn lạc hậu, một số tập tục chưa được khắc phục và mang tính lâu dài. Tệ nạn xã hội còn diễn biến phức tạp, nhất là tội phạm ma túy, hoạt động truyền đạo, di dịch cư trái pháp luật qua biên giới,... Tốc độ tăng trưởng kinh tế còn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng, hiệu quả sử dụng nguồn lực, nhất là nguồn vốn đầu tư, đất đai, tài nguyên khoáng sản chưa cao.

Nguyên nhân đời sống kinh tế - xã hội vùng miền Tây Nghệ An còn khó khăn: Điều kiện phát triển kinh tế - xã hội vùng miền Tây Nghệ An nhìn chung nguồn thu nhập của nhân dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, chịu nhiều ảnh hưởng về điều kiện sản xuất canh tác khó khăn, tưới tiêu không chủ động, diện tích đất sản xuất nông nghiệp thấp; Vùng miền Tây địa hình phức tạp, đại đa số đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, quen với tập quán sản xuất tự cung tự cấp, trình độ dân trí còn hạn chế; Cơ sở vật chất kỹ thuật và kết cấu hạ tầng đã có nhiều bước phát triển, nhưng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phục vụ sản xuất và sinh hoạt đời sống của nhân dân; Nguồn lực đầu tư của nhà nước còn hạn chế, một số chính sách hỗ trợ trực tiếp không khuyến khích được sự nỗ lực vươn lên của người nghèo.

Người dân còn thiếu kiến thức, thiếu chuyên môn kỹ thuật nên việc tiếp cận khoa học, kỹ thuật trong đời sống sản xuất còn hạn chế, năng suất lao động thấp; Phần lớn hộ nghèo không biết tính toán cách làm ăn và chi tiêu nên việc tích luỹ cho tái đầu tư sản xuất không thực hiện được, thiếu vốn cho sản xuất và kinh doanh; Số hộ nghèo đông con, đông người ăn theo, thiếu việc làm. Còn có một bộ phận người trong hộ gia đình lười lao động, mắc các tệ nạn xã hội như nghiện ma tuý, nghiện rượu, cờ bạc. Một bộ phận hộ nghèo do có người đau yếu dài ngày,... Bố trí lồng ghép nguồn vốn đầu tư còn hạn chế, nhỏ lẻ, dàn trải, thiếu trọng tâm, trọng điểm và chưa đồng bộ dẫn đến hiệu quả đầu tư chưa cao hoặc chậm phát huy tác dụng, thậm chí gây lãng phí; Lãnh đạo, chỉ đạo của một số cấp ủy Đảng, chính quyền, hệ thống chính trị các cấp đối với công tác giảm nghèo, giải quyết việc làm còn hạn chế. Lãnh đạo ở cơ sở và các hộ nghèo đang còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào nguồn hỗ trợ của Nhà nước.

Tác giả: Hoàng Đình Ngọc
Nguồn: Văn phòng Điều phối Chương trình nông thôn mới tỉnh Nghệ An
Danh sách ý kiến
Gửi ý kiến
  • Tiêu đề:
  • Người gửi:
  • Email:
  • Số điện thoại:
  • Mã bảo vệ: Mã xác nhận
  • Nhập mã bảo vệ
  • Nội dung:
Gửi ý kiến